Chào mừng quý vị đến với website của trường Mầm non Dân Hoà
Quý vị chưa đăng nhập hoặc chưa đăng ký làm thành
viên, vì vậy chưa thể tải được các tài liệu của
Thư viện về máy tính của mình.
Nếu chưa đăng ký, hãy nhấn vào chữ ĐK thành viên ở phía bên trái, hoặc xem phim hướng dẫn tại đây
Nếu đã đăng ký rồi, quý vị có thể đăng nhập ở ngay phía bên trái.
Nếu chưa đăng ký, hãy nhấn vào chữ ĐK thành viên ở phía bên trái, hoặc xem phim hướng dẫn tại đây
Nếu đã đăng ký rồi, quý vị có thể đăng nhập ở ngay phía bên trái.

- 0 / 0
(Tài liệu chưa được thẩm định)
Nguồn:
Người gửi: Nguyễn Thị Bích Giang
Ngày gửi: 17h:24' 05-08-2023
Dung lượng: 5.9 MB
Số lượt tải: 1
Nguồn:
Người gửi: Nguyễn Thị Bích Giang
Ngày gửi: 17h:24' 05-08-2023
Dung lượng: 5.9 MB
Số lượt tải: 1
Số lượt thích:
0 người
ỦY BAN NHÂN DÂN HUYỆN THANH OAI
TRƯỜNG MẦM NON DÂN HÒA
--------------------
S¸ng kiÕn kinh
nghiÖm
Tên đề tài:
Một số giải pháp xây dựng lớp học hạnh phúc cho trẻ mẫu
giáo nhỡ 4 - 5 tuổi
Lĩnh vực
: Giáo dục mẫu giáo
Cấp học
: Mầm non
Tác giả
: Nguyễn Thị Bích Giang
Chức vụ
: Giáo viên
Đơn vị công tác: Trường Mầm non Dân Hòa
NĂM HỌC 2020 - 2021
MỤC LỤC
NỘI DUNG
TRANG
PHẦN I: MỞ ĐẦU
1. Lí do chọn đề tài
2. Mục đích, nhiệm vụ và phạm vi nghiên cứu của đề tài
3. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu
4. Thời gian thực hiện
PHẦN II: GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
1. Cơ sở lý luận
2. Cơ sở thực tiễn:
3. Thực trạng trước khi thực hiện đề tài
3.1 Thuận lợi
3.2. Khó khăn
3.3. Số liệu điều tra trẻ trước khi thực hiện
4. Biện pháp thực hiện
4.1. Biện pháp 1: Tạo dựng niềm tin, quản lý cảm xúc tiêu cực để
mang hạnh phúc đến với trẻ.
4.2. Biện pháp 2: Tạo môi trường an toàn, thân thiện cho trẻ
2
3
3
4
4
5
5
5
6
6
7
7
4.3. Biện pháp 3: Tạo môi trường các góc chơi phong
phú giúp trẻ có cảm xúc và hứng thú với hoạt
động góc
4.4. Biện pháp 4: Ứng dụng phương pháp giáo dục tiên tiến giúp trẻ
hạnh phúc thông qua hoạt động học và chơi theo hướng trải nghiệm
4. Kết quả của sáng kiến
PHẦN III: KẾT LUẬN
1. Kết luận
2. Bài học kinh nghiệm
3. Khuyến nghị
13
16
21
33
36
36
36
36
I. ĐẶT VẤN ĐỀ
1. Lý do chọn đề tài:
Tiến sĩ tâm lý trẻ em Edward Hallowell cũng đã khẳng định: “Một tuổi thơ
có gắn kết bền chặt chính là chìa khóa của hạnh phúc”.
“Mỗi ngày đến trường là một ngày vui” đây là một tiêu chí quan trọng mà
bất kỳ trường học nào cũng mong muốn đạt được. Để “Mỗi ngày đến trường là
một ngày vui” thì trường học đó phải là trường học hạnh phúc. Muốn xây dựng
được trường học hạnh phúc thì phải bắt đầu từ cấp học đầu tiên là cấp học mầm
non. Bởi lẽ giáo dục Mầm non là cấp học đầu tiên trong hệ thống giáo dục quốc
dân, có vai trò hết sức quan trọng trong việc hình thành tình cảm, trí tuệ, thẩm
mĩ và nhân cách của trẻ. Trong bối cảnh toàn ngành đang triển khai Nghị quyết
29 về đổi mới căn bản toàn diện Giáo dục và Đào tạo (GDĐT) thì việc đổi mới
để nâng cao chất lượng nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục trẻ ở lứa tuổi Mầm non
sẽ tạo nền tảng để nâng cao chất lượng giáo dục phổ thông và quá trình học tập
suốt đời.
Khi xã hội ngày càng phát triển, nhu cầu xã hội ngày càng cao, việc xây
dựng trường học hành phúc ngày càng trở nên quan trọng. Khi xây dựng được
những lớp học hạnh phúc, trường học hạnh phúc thì lúc đó giáo viên và học sinh
đều cảm thấy thoải mái, vui vẻ, hứng thú trong dạy - học. Lớp học hạnh phúc,
trường học hạnh phúc phải trên cơ sở cô và trẻ hiểu nhau, tôn trọng lẫn nhau. Từ
đó, tạo điều kiện để trẻ được phát triển bản thân mình và hạnh phúc khi là chính
mình. Đây là việc làm không vì thành tích, mà coi đó là việc làm để nhà trường,
giáo viên và trẻ thực sự thay đổi. Mặt khác, đó là việc làm mang tính chất khoa
học chứ không phải vì một chủ trương nào đó để áp đặt. Khi mọi người cùng tìm
được niềm vui, niềm hạnh phúc thì họ sẽ thấy được chân lý và tự điều chỉnh với
nhau. Và một lớp học hạnh phúc sẽ là nơi trẻ cảm thấy “muốn đến”, khi đến trẻ
sẽ có hứng thú, niềm vui, sự mong chờ và những rung cảm. Xây dựng môi
trường lớp học hạnh phúc là một trong những tiêu chí quan trọng để xây dựng
một trường học hạnh phúc, một môi trường an toàn, thân thiện và ấm cúng, lớp
học trình bày đẹp mắt, sẽ thu hút sự chú ý của trẻ, giúp trẻ chủ động tham gia
vào các hoạt động tạo điều kiện cho trẻ trải nghiệm và giao tiếp một cách tích
cực, hiệu quả.
Giáo dục với vai trò quan trọng của mình cũng cần phải được nhìn nhận,
được tiếp cận ở việc mang lại hạnh phúc cho người học và nhà trường phải trở
thành trường học hạnh phúc, ở đó mọi người đều có được cảm giác vui vẻ vì đạt
được ý nguyện. Muốn có một trường mầm non hạnh phúc để mang đến tình yêu
2
thương ấm áp và phát triển tiềm năng trí tuệ của trẻ đòi hỏi sự nỗ lực rất lớn của
các nhà trường từ Ban Giám hiệu đến các giáo viên bởi trường học hạnh
phúc không phải cái gì đó to tát, mà đơn giản là mỗi người
cảm thấy ngày hôm nay của mình tốt hơn ngày hôm qua; trẻ
mỗi ngày đến trường thực sự là một ngày vui, được thỏa thích
vui đùa, được tham gia các tiết học trải nghiệm, được ăn
những bữa ăn vui vẻ, cô giáo luôn quan tâm, yêu thương - tôn
trọng trẻ, phụ huynh chia sẻ và hợp tác tích cực với nhà
trường…Tất cả những điều đó trở thành động lực để cô và trẻ
vươn tới mục tiêu chiếm lĩnh tri thức, cùng xây dựng trường,
lớp mầm non hạnh phúc. Nhưng thực tế hiện nay vẫn có giáo
viên chưa thực sự yêu thương trẻ, chưa đặt sự an toàn của trẻ lên hàng đầu và
chưa có sự tôn trọng trẻ. Giáo viên chưa đầu tư nghiên cứu tài liệu để đổi mới
phương pháp dạy học cũng như việc tự làm đồ dùng dạy học và đồ chơi cho trẻ,
một bộ phận nhỏ giáo viên có trình độ về đào tạo trên chuẩn nhưng lại chưa đạt
trình độ chuẩn về năng lực chuyên môn. Tổ chức các hoạt động còn rập khuôn
máy móc, chưa phát huy được tính tích cực cũng như chưa tạo được các tình
huống cho trẻ tham gia hoạt động, chất lượng chăm sóc giáo dục trẻ còn hạn
chế. Chất lượng đội ngũ không đồng đều. Việc đầu tư xây dựng cơ sở vật chất
trang thiết bị thiếu đồng bộ, nhận thức của phụ huynh và xã hội về bậc học mầm
non chưa sâu sắc.
Chính điều đó mà tôi luôn trăn trở làm thế nào để xây dựng môi trường lớp
học hạnh phúc, làm thế nào để trẻ “mỗi ngày đến trường là một ngày vui” trẻ đến
lớp với những khuôn mặt vui tươi, tiếng cười rộn ràng, làm thế nào để trẻ luôn
cảm thấy ấm áp thân thiện đoàn kết, trẻ trong lớp được yêu thương, tôn trọng,
thấu hiểu, được đối sử công bằng…Trăn trở từ những tình hình thực tế trên và
cảm thấy xây dựng môi trường lớp học hạnh phúc là việc làm vô cùng quan trọng
và cần thiết trong công tác giáo dục trẻ hiện nay vì vậy tôi đã mạnh dạn chọn đề
tài “Một số biện pháp xây dựng môi trường lớp học hạnh phúc cho trẻ mẫu
giáo nhỡ 4-5 tuổi”. Làm đề tài áp dụng nghiên cứu trên trẻ tại nhóm lớp.
2. Mục đích nghiên cứu
- Nhằm tìm ra một số biện pháp xây dựng môi trường lớp học hạnh phúc
cho trẻ mẫu giáo nhỡ 4-5 tuổi.
- Với mục đích giúp trẻ được hạnh phúc mỗi khi đến trường, đến lớp,
trong mỗi hoạt động học ở trên lớp cho các bé lớp lứa tuổi mẫu nhỡ 4-5 tuổi
3
- Tạo cơ hội học tập thông qua chơi và bằng nhiều cách khác nhau phù
hợp với nhu cầu, hứng thú và khả năng của bản thân từng trẻ.
- Giúp cho mối quan hệ giữa giáo viên và phụ huynh kết nối chặt chẽ,
tích cực
- Giúp cho mục tiêu xây dựng “Trường, lớp mầm non học hạnh phúc”
được thành công và đồng thời chất lượng giáo dục được nâng cao.
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
-Trẻ mẫu giáo nhỡ 4-5 tuổi (lớp )
4. Thời gian thực hiện:
Với đề tài này tôi sẽ tiến hành nghiên cứu thực nghiệm từ tháng 9 năm
2022 đến tháng 3 năm 2023.
4
II. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
1. Cơ sở lý luận:
Hạnh phúc là cảm xúc vui sướng, hài lòng của con người trong cuộc sống
khi được đáp ứng, thỏa mãn các nhu cầu cầu vật chất và tinh thần. Hạnh phúc
đối với trẻ mầm non đơn giản chỉ là trẻ luôn được sự động viên, khen ngợi của
mọi người về những cái rất đời thường như sự lễ phép, cũng như hành động, cư
xử của mình hay đôi khi chỉ là những cái nhỏ nhặt như những bộ trang phục
mới, đôi giày mới… Được sống trong một môi trường thân thiện, gia đình,
người thân luôn yêu thương nhau; được thầy cô và bạn bè yêu mến, tôn trọng,
được chăm sóc, giáo dục bằng tình cảm yêu thương. Với thái độ vui tươi, nhẹ
nhàng, ánh mắt trìu mến của cô giáo và những người xung quanh sẽ làm nảy
sinh ở trẻ những xúc cảm tích cực, trẻ mới cảm thấy an toàn, tin tưởng và khát
khao khám phá, trải nghiệm.
Trường học hạnh phúc là yêu thương, an toàn và tôn trọng. Trường học hạ
nh phúc phải là điểm đến thân thiện và vui thích của trẻ, là môi trường giáo dụ
c hoàn hảo tạo được cho trẻ tâm lí thoải mái khi trẻ đến trường. Trường học hạ
nh phúc là nơi khiến cả cô và trò đều có cảm giác muốn đến “Mỗi ngày đến trư
ờng là một ngày vui” khi đến sẽ có hứng thú, niềm vui, sự mong chờ và những
rung động. Lớp học hạnh phúc không áp đặt trẻ phát triển theo khuôn mẫu mà
đóng vai trò định hướng để trẻ được làm những gì mình yêu thích và say mê. Ở
đó, trẻ được học những gì có ý nghĩa với chúng, được khơi gợi niềm yêu thích,
các bài học được thông qua các trò chơi và những trải nghiệm. Để có một trườn
g học hạnh phúc cần chú trọng xây dựng những giá trị nhân văn và những chuẩ
n mực hành xử tích cực. Chuẩn mực giữa cô và trò, giữa cô với đồng nghiệp, v
ới Ban giám hiệu nhà trường và với phụ huynh. Và điều quan trọng nữa muốn
học trò hạnh phúc thì trước hết cô phải là người hạnh phúc. Kể cả các bậc phụ
huynh, mỗi ngày đến trường đều cảm thấy là một ngày vui và thực sự ý nghĩa.
Nền giáo dục nước ta đang từng bước hội nhập và phát triển, đặc biệt là
giáo dục mầm non. Điển hình như các mô hình giáo dục có từ lâu nhưng hiện
vẫn còn giá trị là Montessori (Italy) Shichida Makoto (Nhật Bản), hay các
mô hình mới được xây dựng gồm Reggio Emilia (Italy), High Scope (Mỹ)…
Theo quan điểm giáo dục của mô hình giáo dục Montessori thì điểm mấu chốt là
tạo mọi điều kiện thuận lợi cho đứa trẻ phát triển thông qua trò chơi, thông qua
việc rèn luyện giác quan, đặc biệt là xúc giác. Trẻ học thông qua việc tương tác
với các phương tiện được lựa chọn cẩn thận trong một môi trường có tổ chức,
người lớn định hướng chuẩn bị môi trường một cách cẩn thận, quan sát trẻ kỹ
càng và thực hiện can thiệp có lựa chọn.
5
2. Cơ sở thực tiễn.
Thực hiện chủ đề trọng tâm năm học 2022-2023 cấp học mầm non Thanh
Oai “Xây dựng trường, lớp mầm non hạnh phúc, thực chất, hiệu quả”.
Ngay từ đầu năm học nhà trường đã lên kế hoạch thực hiện nhiệm vụ năm
học 2022-2023 thực hiện khẩu hiệu: tiếp tục thực hiện giai đoạn 2 chuyên đề
“Xây dựng trường mầm non lấy trẻ làm trung tâm” theo chỉ đạo của Bộ GDĐT
và thực hiện chủ đề trọng tâm năm học 2022-2023 cấp học mầm non Thanh Oai
“Xây dựng trường, lớp mầm non hạnh phúc, thực chất, hiệu quả” và thực hiện
với chủ đề xây dựng “Trường học hạnh phúc”. Đây là nhiệm vụ quan trọng giúp
nâng cao chất lượng chăm sóc giáo dục của nhà trường. Tạo điều kiện cho giáo
viên làm việc trong bầu không khí tích cực đi vào thực chất của chuyên môn,
học để tạo cho trẻ tính tích cực hoạt động với những gì xung quanh, giáo viên
phải là người khuyến khích trẻ trực tiếp tạo ra môi trường hoạt động kích thích
được khả năng tư duy, sáng tạo của trẻ. Từ những gợi mở của cô giáo, trẻ chủ
động tham gia vào các hoạt động từ đó phát triển được những khả năng, năng
lực, trí thông minh của trẻ.
Nhận thức được tầm quan trọng đó, là một giáo viên trực tiếp chăm sóc và
giảng dạy, tôi luôn trăn trở suy nghĩ tìm tòi và tôi nhận thấy rằng “Xây dựng
môi trường lớp học hạnh phúc” nhằm giúp cô giáo và trẻ biến nhận thức thành
hành động nghĩa là cô và trẻ không chỉ dùng lời để nói yêu thương mà bằng
những hành động cụ thể. Những việc làm và hành động của cô và trẻ được thể
hiện qua các hoạt động sinh hoạt hàng ngày ở trường và ở nhà bằng những cử
chỉ hành động, nét mặt, lời nói, giao tiếp, sự quan tâm, hợp tác, chia sẻ giữa trẻ
với cô giáo, bạn bè, người thân trong gia đình và với mọi người xung quanh. Vì
vậy, tôi không chỉ chú trọng chất lượng học của trẻ mà bên cạnh đó tôi luôn đề
cao yếu tố con người, chú trọng đến cả mặt cảm xúc cuả trẻ.
3. Thực trạng trước khi thực hiện đề tài:
3.1. Thuận lợi:
- Cơ sở vật chất: Nhà trường trang bị đầy đủ đồ dùng, đồ chơi tương đối
hiện đại nhất là đồ dùng phục vụ cho hoạt động của trẻ được trải nghiệm.
- Ban giám hiệu nhà trường luôn quan tâm giúp đỡ bồi dưỡng về chuyên
môn cho đội ngũ giáo viên, đặc biệt chú trọng nâng cao các điều kiện cơ sở vật
chất, tạo điều kiện cho giáo viên nâng cao trình độ chuyên môn.
- Giáo viên đã có dự kiến- phiên chế chương trình phù hợp với lứa tuổi
- Lớp học rộng rãi có đầy đủ các điều kiện chăm sóc giáo dục trẻ, thoáng
mát có đầy đủ đồ dùng phục vụ cho các hoạt động học, hoạt động ngoài trời.
- Được sự quan tâm, ủng hộ của phụ huynh đưa con đến lớp và đón đúng
giờ, phối hợp với giáo viên sưu tầm các nguyên vật liệu để cho trẻ học và chơi.
6
- Bản thân tôi luôn luôn tâm huyết, yêu nghề mến trẻ và được tham gia
đầy đủ các chuyên đề của ngành học mầm non và nhà trường tổ chức.
3.2. Khó khăn:
* Đối với giáo viên
- Kỹ năng lắng nghe và hiểu trẻ của bản thân tôi còn hạn chế.
- Giáo viên còn hạn chế việc ứng dụng các phương pháp giáo dục tiên tiến
vào các hoạt động học tập, vui chơi cho trẻ; chưa tận dụng hết khả năng để
nghiên cứu, tìm tòi ra các hình thức tổ chức giúp trẻ phát huy tính tích cực;
- Việc tạo cơ hội cho tất cả trẻ được học tập, vui chơi, trải nghiệm và
hứng thú, hạnh phúc trong mọi hoạt động của bản thân tôi còn hạn chế.
* Đối với cơ sở vật chất
- Lớp học của tôi có vị trí tại tầng 2, tuy có đầy đủ đồ dùng đồ chơi nhưng
các góc chơi chưa thực sự thu hút trẻ.
* Đối với trẻ.
- Một số trẻ còn rụt rè, nhút nhát, một số trẻ khác lại quá hiếu động
- Trẻ chưa mạnh dạn thể hiện những suy nghĩ, cảm xúc, chưa tích cực
tham gia hoạt động.
* Đối với phụ huynh:
- Do điều kiện phụ huynh đi làm bận và một số phụ huynh chưa thực sự
chú ý , quan tâm đến các hoạt độn của trẻ nên còn rất nhiều hạn chế.
3.3. Số liệu điều tra trẻ trước khi thực hiện:
* Kết quả khảo sát:
Tôi tiến hành điều tra thực trạng tại lớp. Cụ thể:
- Phần này c lấy số lượng trẻ của lớp nhé e vd Về nhận thức và niềm
hạnh phúc của trẻ khi đến lớp (Tổng số trẻ điều tra 36/36 cháu = 100%). Kết quả
cụ thể như sau:
Chưa có
STT
Tiêu chí
Số
cháu
Tỉ lệ
(%)
Thỉnh
thoảng
Số
Tỉ lệ
cháu (%)
Thường
xuyên
Số
Tỷ
cháu lệ(%)
1
Trẻ hứng thú, tích cực
trong các hoạt động 22/34 61,1% 9/36
học tập, vui chơi
2
Trẻ tự tin, chia sẻ với
25/36 69,4% 7/36 19,5% 4/36 11,1%
bạn, với cô giáo
25%
5/36 13,9%
7
3
Trẻ yêu thích đến lớp
22/36 61,1% 9/36
25%
5/36 13.9%
- Về cơ sở vật chất và giáo viên:
STT
Đánh giá
Nội dung áp dụng
Tốt
§èi víi
gi¸o
viªn
M«i trêng
gi¸o
dôc
Kỹ năng lắng nghe trẻ và hiểu trẻ
Khả năng ứng dụng các phương pháp
giáo dục tiên tiến để đổi mới các hình
thức, phương pháp giáo dục trẻ
Khả năng xây dựng môi trường tâm lý,
môi trường vật chất tại lớp giúp trẻ an
toàn, hạnh phúc
K
x
ĐYC
x
x
4. Các biện pháp thực hiện
Xuất phát từ cơ sở khoa học, cơ sở thực tiễn có liên quan đến vấn đề chọn
đề tài, qua những kiến thức đã học và vận dụng vào thực tiễn giảng dạy. Bản
thân tôi qua quá trình công tác đã tích lũy và tìm ra một số giải pháp “Một số
giải pháp xây dựng lớp học hạnh phúc cho trẻ mẫu giáo nhỡ 4-5 tuổi” như
sau:
4.1. Biện pháp 1. Tạo dựng niềm tin, quản lý cảm xúc tiêu cực để mang
hạnh phúc đến với trẻ.
Bám sát với các tiêu chí của Bộ giáo dục đã lựa chọn. Tôi đã lựa chọn tiêu
chí nhỏ sao cho phù hợp với đặc thù của lớp mình để tạo tâm lý thoải mái đối
với các bậc phụ huynh phối hợp cùng nhau để mang đến niềm hạnh phúc cho
trẻ. Cụ thể:
* Tâm sự với trẻ nhiều hơn
- Thực tế cho thấy, nhu cầu chia sẻ luôn tồn tại trong mỗi con người, với trẻ
điều này cũng không ngoại lệ nên chúng tôi quan tâm và trò chuyện với trẻ, tạo
ra những cuộc trò chuyện thật gần gũi, vui vẻ và luôn ân cần cởi mở thân thiện
như một người bạn, người mẹ của trẻ.
- Tâm sự với trẻ không phải chỉ là hình thức cô nói chuyện trao đổi với trẻ
hàng ngày, trò chuyện mọi lúc mọi nơi mà đối với trẻ 4-5 tuổi đã có khả năng
giao tiếp và đóng vai theo chủ đề tốt. Chính vì vậy, tôi đã lựa chọn nhiều hình
8
thức tâm sự, trò chuyện, chơi thông qua các hoạt động trải nghiệm
sáng tạo giúp trẻ tự tin hơn, hạnh phúc hơn.
Ví dụ: Tôi tổ chức cho trẻ hoạt động với tên gọi “Nhập vai để
hạnh phúc”. Trẻ được nhập vai làm cha mẹ, thầy cô, bác sĩ, kĩ
sư, đầu bếp, nhân viên bán hàng… để trải nghiệm, thấu hiểu
và chia sẻ. Những cô, cậu bé lên 4-5 tuổi “nhập vai” cô giáo,
cũng phải “xử lý” những tình huống xảy ra trong lớp học, như
“học trò trong lớp nói chuyện riêng, cô giáo sẽ làm gì?”, “Các
bạn để đồ chơi, hay vứt rác bừa bãi, cô giáo phải nói sao?”.
Con trẻ cũng có những phản ứng tức giận, hay bức xúc, bất
lực mà đôi khi các em đã bắt gặp ở chính cô giáo của mình.
Sau này lớn lên, có thể các em sẽ quên những gì hôm nay
được trải nghiệm. Còn với các cô, chưa bao giờ hết hy vọng,
những giờ “học mà chơi” như thế, mỗi ngày sẽ giúp trẻ tốt
dần lên, để biết yêu thương và chia sẻ với những người quanh
mình.
Trẻ hạnh phúc nhập vai chơi tại “Quầy thu ngân”
9
Trẻ vui vẻ nhập vai và giao tiếp với khách hàng
trong góc “Chợ hoa ngày Tết”
Cô và trẻ luôn trò chuyện tạo bầu không khí vui vẻ
* Khuyến khích trẻ tham gia các hoạt động xã hội
Tham gia các hoạt động xã hội là cách dạy trẻ tự tin trước đám đông tốt
nhất và nhanh nhất. Tình bạn đóng vai trò thúc đẩy sự tự tin, lòng tự trọng và
cũng là một nguồn sức mạnh tinh thần cho trẻ. Do vậy, chúng ta nên thường
10
xuyên tổ chức các hoạt động tập thể như: Giao lưu tổ, thi đua giữa các tổ, thi đua
các lớp, tham gia các lớp bồi dưỡng năng khiếu… Sự tự tin đóng vai trò rất lớn
trong việc phát triển tư duy và hình thành chỗ đứng trong cộng đồng của trẻ.
Những hoạt động này sẽ giúp trẻ tự tin hơn trong giao tiếp và tham gia
hoạt động xã hội ngay từ nhỏ sẽ giúp tạo dựng nhân cách và gia tăng cơ hội
thành công cho trẻ sau này.
Trẻ hăng hái thi đua giao lưu với lớp bạn
* Để trẻ mạnh dạn nói lên chính kiến của bản thân
Hãy để trẻ tự nói lên chính kiến của mình về các vấn đề trên tivi, báo chí,
sách vở để trẻ hình thành tư duy tranh luận. Đây chính là cách tốt nhất để giúp
trẻ tự tin trước đám đông thông qua các câu hỏi tư duy, như “ Con nghĩ sao về
vấn đề đó?”, “Nếu là con, con sẽ làm thế nào?”.
Tôi đã cho trẻ cơ hội để thể hiện chính mình bằng cách gợi ý cho trẻ tự làm
và hoàn thành việc được giao. Ngoài ra, tôi cũng tạo cơ hội để trẻ thử sức bằng
cách cho trẻ được tham gia giao lưu hát, múa, và thực hiện các kĩ năng khác…
để trẻ có cơ hội lên sân khấu hát, múa, biểu diễn trước đám đông để trẻ tự tin,
mạnh dạn hơn không còn nhút nhát, sợ hãi nữa.
Trẻ được thể hiện chính mình qua các tiết mục văn nghệ
11
* Luôn tôn trọng, lắng nghe thấu hiểu và chủ động xây dựng được các
mối quan hệ tích cực, tốt đẹp:
- Xây dựng mối quan hệ tích cực giữa cô với cô, cô với trẻ, giữa trẻ với trẻ
+ Trong lớp, tôi và cô giáo cùng lớp luôn bảo ban, giúp đỡ và chia sẻ mọi
công việc lẫn nhau. Không so đo thiệt hơn mà luôn cố gắng hoàn thành tốt
nhiêm vụ của mình, của lớp.
+ Luôn tôn trọng quyết định của trẻ: Hãy để trẻ được làm chính mình dù
chúng là ai, tính cách như thế nào và lựa chọn con đường tương lai ra sao. Thì
riêng mỗi cá nhân trẻ đều có điều đặc biệt, trong những lúc như thế này, chúng
ta chỉ nên đóng vai trò định hướng, đưa ra những gợi ý thích hợp và tôn trọng sự
quyết định của trẻ.
Ví dụ: Tôi luôn hòa nhập cùng trẻ để trò chuyện và luôn đưa ra các hình
thức tổ chức mang tính gợi mở để trẻ đưa ra các ý tưởng xây dựng cho bài học
hay trò chơi sắp thực hiện.
Cô và trẻ trò chuyện khơi gợi ý tưởng cho trẻ
- Xây dựng tốt mối quan hệ tích cực giữa phụ huynh học sinh với giáo
viên, phụ huynh học sinh với nhà trường.
Ngoài những biện pháp áp dụng với trẻ, chúng tôi còn song song tiến
hành một số sự kiện giao lưu giữa phụ huynh học sinh với nhà trường, Giữa phụ
huynh học sinh với giáo viên, và giữa phụ huynh học sinh với các con. Phụ
huynh học sinh rất tích cực phối hợp cùng với cô dạy trẻ ở lớp, ở nhà, và luôn
theo sát các hoạt động của trẻ. Không những vậy thông qua những cuộc trao đổi
thì phụ huynh học sinh đã nắm bắt được tình hình, khả năng, nhu cầu hứng thú
của trẻ ở lớp một cách rõ ràng. Từ đó, đã củng cố thêm niềm tin với các cô,
nhiệt tình ủng hộ cả về vật chất và tinh thần cùng với giáo viên trong lớp để
chăm sóc giáo dục trẻ.
12
Cha mẹ đến lớp giao lưu cùng với các con
Việc tuyên truyền rất cần thiết cũng như giúp phụ huynh nắm bắt được
các hoạt động của con ở lớp. Ở bảng tuyên truyền của lớp tôi thông báo rõ thời
gian biểu, kế hoạch giảng dạy từng tháng, thông tin về sức khỏe, bảng theo dõi
cân đo của trẻ, những bài tuyên truyền về phòng chống dịch bệnh, trao đổi trực
tiếp với phụ huynh trong các giờ đón và trẻ trẻ, mời phụ huynh tham quan triển
lãm đồ dùng đồ chơi tự làm, dự giờ một số tiết dạy để phụ huynh hiểu rõ sự cần
thiết của việc trang trí môi trường và việc làm đồ dùng đồ chơi trong công tác
chăm sóc giáo dục trẻ ở trường mầm non. Từ đó, phụ huynh tự nguyện đóng góp
nhiều loại sách báo, tranh ảnh, cây xanh ở góc thiên nhiên, các loại nguyên vật
liệu trong gia đình có thể tái sử dụng được như chai nhựa, thủy tinh các loại lon,
thùng bìa carton, sỏi, khoanh gỗ…Trong các chủ đề, nhiều phụ huynh còn sưu
tầm trên mạng nhiều cách làm đồ dùng cho trẻ để giáo viên tham khảo.
Phối kết hợp với phụ huynh để tạo nguồn học liệu tại lớp
Thông thường, phụ huynh thường không tham gia nhiều vào hoạt động học
tập của trẻ tại trường mầm non. Cha mẹ đơn thuần là người chịu trách nhiệm
chăm sóc cho trẻ ở nhà và nhận thông tin về học tập của trẻ ở trường từ các giáo
13
viên phụ trách lớp. Tôi luôn quan tâm và mời các phụ huynh tham gia vào một
số hoạt động học ở lớp, giúp phụ huynh hiểu hơn về hoạt động học của các con.
=
Phụ huynh tham hoạt động học tại lớp cùng con
Với phương châm: “Trường học là nhà, nhà là trường học” thì việc phối
kết hợp với các bậc phụ huynh là một trong những biện pháp rất cần thiết để
giáo dục và tạo môi trường hoạt động tốt nhất cho trẻ. Môi trường hoạt động
được đảm bảo về mọi mặt trẻ được thỏa sức vui chơi phát triển toàn diện. Vì
vậy, giáo viên và phụ huynh đều phải tiến hành song song với nhau tạo mọi
điều kiện thuận lợi nhất cho trẻ hoạt động và phát triển. Điều mà tôi cảm thấy
vui nhất là trong thời gian các con nghỉ do dịch bệnh covid thì. Bố mẹ và các
con luôn tham gia các buổi học trực tuyến và rất háo hứng được trở lại lớp học.
Đến thời điểm hiện tại, phụ huynh học sinh lớp tôi đã thực sự hài lòng với kết
quả mà chúng tôi và các con đã đạt được. Không chỉ ở lớp mà ở mọi lúc, mọi
nơi. Bố mẹ rất vui vẻ, thoải mái khi các con hào hứng đến lớp. Nó như một
minh chứng rõ nhất về những gì chúng tôi đã tạo dựng được niềm tin đối với
phụ huynh học sinh và không còn có những ý kiến thắc mắc khi lớp học của
con ở vị trí tầng 3.
4.2. Biện pháp 2: Tạo môi trường an toàn, thân thiện cho trẻ
Khi trẻ đến trường mầm non, xa rời vòng tay người thân, trẻ có sự thay
đổi tâm lí đáng kể. Môi trường lớp học khác môi trường gia đình, ở đó tất cả các
con được chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục như nhau. Vậy có những yếu tố nào
dẫn tới tình trạng mất an toàn về mặt tâm lý cho trẻ? Theo tôi nhận thấy đó là:
Trẻ bị nghe những âm thanh lớn; Trẻ không được quan tâm, bị đối xử không
công bằng; Trẻ bị cô lập trong đám bạn bè; Trẻ bị quát, mắng khi làm sai; Trẻ bị
bạo hành...
* Tạo an toàn về tâm lý:
14
Với phương châm: “Mỗi ngày đến trường là một ngày vui”, “Giáo dục
không chỉ chuẩn bị cho cuộc sống mà giáo dục chính là cuộc sống của trẻ” tôi
luôn cố gắng hết sức mình để tạo được bầu không khí giao tiếp tích cực giữa cô
và trẻ, luôn đảm bảo trẻ được chăm sóc, giáo dục bằng tình cảm yêu thương.
Với thái độ vui tươi, nhẹ nhàng, ánh mắt trìu mến của cô giáo và học sinh sẽ làm
nảy sinh ở trẻ những xúc cảm tích cực, mới cảm thấy an toàn, tin tưởng và khát
khao khám phá, trải nghiệm.
- Ngay từ cửa lớp, tôi đã làm những câu khẩu hiệu và có hình vẽ tượng
trưng để tạo cảm giác an toàn, vui vẻ khi đến lớp.
- Tôi đã tạo ra menu chào hỏi với nhiều hình thức như: như đập tay, bắt
tay, ôm yêu thương, hoặc nhún nhảy…cô và trẻ chào nhau bằng menu lớp học
hạnh phúc. Tôi để trẻ lựa chọn hình thức chào cô, và cô trò chào nhau vui vẻ hào
hứng trước khi trẻ vào lớp, điều này dẫn đến một bầu không khí tích cực, vui vẻ,
ấm áp và thân thiện ngay trong lớp học của tôi. Hoạt động này không quá khó để
thực hiện và cũng không tốn kém nhiều chi phí, mà cốt quan trọng là cái tâm và
sự nhiệt huyết của người giáo viên, hình ảnh tôi tải trên mạng về. Trước khi thực
hiện, tôi cho trẻ ngồi xung quanh để các bé được nhìn rõ. Với mỗi hình ảnh tôi
đều giải thích cho các con về ý nghĩa và hướng dẫn thực hiện việc chào cô ra
sao, vì thế các con rất hứng thú. Các bé thể hiện tình yêu đối với cô thông qua
các hành động cảm xúc hạnh phúc như: Đập tay, lắc hông, nhún nhảy, ôm ấp,…
rồi nhanh chân chạy vào lớp để đến với những giờ học sáng tạo, hấp dẫn và đầy
thú vị.
15
Tạo menu chào hỏi ngay từ cửa lớp
* Tạo an toàn về thân thể:
Bên cạnh việc đảm bảo an toàn về tâm lý cho trẻ còn phải đảm bảo an
toàn về thân thể. Ở lứa tuổi này, trẻ vô cùng hiếu động, tò mò, ham hiểu biết và
luôn sử dụng mọi giác quan để khám phá thế giới xung quanh trẻ. Trẻ còn quá
non nớt để tự bảo vệ mình nên nguy cơ xảy ra tai nạn với trẻ là rất cao, nếu như
thiếu sự quan tâm, định hướng đúng đắn của người lớn hoặc các điều kiện cơ sở
vật chất để chăm sóc giáo dục trẻ không đảm bảo an toàn. Vì vậy, khi vui chơi
hoặc trong sinh hoạt rất dễ xảy ra tai nạn thương tích như: rách da, tổn thương
phần mềm, gãy xương… để lại những hậu quả không tốt thậm chí có thể nguy
hại đến tính mạng trẻ. Tuy nhiên phần lớn các tai nạn trên đều có thể phòng
tránh được nếu cô giáo và mọi người trong cộng đồng xác định được căn
nguyên, nâng cao nhận thức, xây dựng môi trường an toàn cho trẻ. Xác định
đảm bảo an toàn cho trẻ là nhiệm vụ quan trọng hàng đầu quyết định đến chất
lượng chăm sóc, giáo dục trẻ tôi luôn chú ý:
- Thường xuyên loại bỏ những đồ dùng, đồ chơi gây nguy hiểm cho trẻ
cho trẻ:
+ Những đồ chơi nhỏ như hột hạt ở các góc khi trẻ chơi cô cần chú ý quan
sát tránh để trẻ đưa vào miệng, khi chơi xong cô cần cất dọn cẩn thận không để
trẻ tự ý lấy chơi.
+ Luôn cẩn trọng với đồ dùng của cô như: dao, kéo, thước kẻ, súng bắn nến
khi dùng song phải cất gọn đúng nơi quy định, cất cao khỏi tầm với của trẻ.
+ Thường xuyên kiểm tra lớp, sân chơi để phát hiện các đồ dùng, đồ chơi
trong lớp, đồ chơi ngoài trời có nguy cơ gây tai nạn thương tích cho trẻ để có
biện pháp tham mưu với BGH loại bỏ, sửa chữa xử lý kịp thời.
- Thường xuyên quan sát trẻ để đảm bảo an toàn cho trẻ mọi lúc mọi nơi:
16
+ Không nên để trẻ chơi mà không có sự theo dõi của cô dù chỉ trong tích
tắc. Trẻ phải luôn luôn được sự chăm sóc, trông coi của người có trách nhiệm.
Tôi luôn thường xuyên theo dõi, bao quát cháu mọi lúc mọi nơi,
trong mọi hoạt động.
4.3. Biện pháp 3: Tạo môi trường các góc chơi phong phú
giúp trẻ có cảm xúc và hứng thú với hoạt động góc
Môi trường giáo dục có ảnh hưởng rất lớn đến sự thành công trong học tập
của trẻ. Môi trường tiếp cận ứng dụng phương pháp giáo dục tiên tiến lấy trẻ làm
trung tâm là môi trường hoạt động mà trẻ tham gia xây dựng cùng giáo viên và là
môi trường giáo dục dựa vào nhu cầu, hứng thú và khả năng của trẻ đáp ứng được
sự phát triển của một nền giáo dục tiên tiến như: Sáng tạo trong trải nghiệm, hiện
đại trong cách sử dụng, giá thành phù hợp, sắp xếp thuận tiện khi sử dụng, phong
phú các góc hoạt động, học liệu đa dạng, hấp dẫn, khuyến khích trẻ có thể sử
dụng theo nhiều cách sáng tạo khác nhau, tận dụng nguyên vật liệu sẵn có của địa
phương, có nhiều cơ hội cho trẻ lựa chọn học liệu, giáo cụ trực quan vào hoạt
động, kích thích trẻ tự nghiên cứu tư duy, chủ động, tích cực như: Tìm tòi, khám
phá, trải nghiệm, thực hành sáng tạo, hợp tác trò chuyện và chia sẻ ý tưởng.
Ứng dụng một số phương pháp giáo dục tiên tiến để xây dựng môi trường
trong và ngoài lớp theo quan điểm lấy trẻ làm trung tâm là nhiệm vụ của trường
mầm non Dân Hòa trong năm học 2022-2023. Để có các góc chơi mang lại niềm
vui và giàu cảm xúc cho trẻ, ngoài các phương pháp Monteesori, Steam thì năm
học này tôi đã tiếp tục lựa chọn thêm 2 phương pháp sau để thay đổi môi trường
lớp học:
+ Tiếp cận Reggio Emilia: Vì trong tiếp cận Reggio Emilia việc thiết
kế môi trường rất quan trọng và nó được gọi là “Giáo viên thứ ba” của trẻ (sau
cha mẹ và giáo viên), là một phương tiện để kích thích và tạo cảm hứng tương
tác, học tập và xây dựng sự hiểu biết của trẻ. Đây chính là một trong những
điểm mạnh đặc trưng của cách tiếp cận Reggio Emilia. Môi trường được thiết kế
chu đáo tập trung vào cấu trúc, đồ vật và cách bày trí khiến đứa trẻ có những sự
lựa chọn cho riêng mình, chúng giải quyết vấn đề, tìm hiểu tỉ mỉ và khám phá
với sự lựa chọn đó. Bầu không khí mời gọi làm tăng hứng thú tích cực trải
nghiệm và học tập trong trẻ. Người lớn tin rằng, môi trường có ý nghĩa quan
trọng trong việc kích thích trí tò mò, khám phá và sáng tạo của trẻ. Môi trường
là một bảo tàng thiên nhiên đầy sự đa dạng và phong phú giúp trẻ phát triển các
mối quan hệ giữa con người với nhau, các kinh nghiệm, ý tưởng và nhiều cách
thể hiện các ý tưởng của mình.
+ Phương pháp giáo dục “Hand- on learning”- “Giáo dục qua trải
nghiệm và những kết quả mang đến nhiều cảm xúc”. Phương pháp này là
17
phương pháp được yêu thích bởi tính hiệu quả không chỉ trong việc nắm bắt
kiến thức mà còn phát triển kỹ năng cho trẻ và mang đến cho trẻ những cảm xúc
vui sướng khi hoạt động các với các trò chơi để từ đó giúp trẻ đến với các “Giờ
chơi hạnh phúc”.
- Môi trường các góc chơi phải chào đón, kích thích tính tò mò, khám phá
và giao tiếp sẵn có trong mỗi đứa trẻ. Một môi trường mời gọi bé đến có những
nguyên tắc sau:
- Thu hút sự tò mò của trẻ, trẻ hưởng ứng và hứng thú tham gia.
- Thiết kế môi trường phải có chủ ý, mục đích và chương trình học tập
được xuất phát từ chính bên trong trẻ. Các nguồn cảm hứng của trẻ sẽ được nuôi
dưỡng và phát huy tốt hơn nếu trẻ ở trong một không gian yên tĩnh, không bị chi
phối bởi nhiều loại âm thanh. Tuy trong lớp học không thể đáp ứng yêu cầu
cung cấp một không gian tuyệt đối yên tĩnh cho góc tạo hình, góc toán, làm quan
chữ cái…bởi trong một lớp học sẽ có nhiều góc khác nhau và tính chất hoạt
động của mỗi góc cũng không giống nhau, nhưng khi bố trí góc các góc chơi tôi
luôn chú ý đảm bảo sự tập trung phát huy năng lực, khả năng sáng tạo của trẻ
khi tham gia hoạt động góc.
- Lựa chọn bố trí kệ, bàn ghế trong góc chơi cũng rất quan trọng, một góc
tạo hình không thể thiếu nơi để nguy...
TRƯỜNG MẦM NON DÂN HÒA
--------------------
S¸ng kiÕn kinh
nghiÖm
Tên đề tài:
Một số giải pháp xây dựng lớp học hạnh phúc cho trẻ mẫu
giáo nhỡ 4 - 5 tuổi
Lĩnh vực
: Giáo dục mẫu giáo
Cấp học
: Mầm non
Tác giả
: Nguyễn Thị Bích Giang
Chức vụ
: Giáo viên
Đơn vị công tác: Trường Mầm non Dân Hòa
NĂM HỌC 2020 - 2021
MỤC LỤC
NỘI DUNG
TRANG
PHẦN I: MỞ ĐẦU
1. Lí do chọn đề tài
2. Mục đích, nhiệm vụ và phạm vi nghiên cứu của đề tài
3. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu
4. Thời gian thực hiện
PHẦN II: GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
1. Cơ sở lý luận
2. Cơ sở thực tiễn:
3. Thực trạng trước khi thực hiện đề tài
3.1 Thuận lợi
3.2. Khó khăn
3.3. Số liệu điều tra trẻ trước khi thực hiện
4. Biện pháp thực hiện
4.1. Biện pháp 1: Tạo dựng niềm tin, quản lý cảm xúc tiêu cực để
mang hạnh phúc đến với trẻ.
4.2. Biện pháp 2: Tạo môi trường an toàn, thân thiện cho trẻ
2
3
3
4
4
5
5
5
6
6
7
7
4.3. Biện pháp 3: Tạo môi trường các góc chơi phong
phú giúp trẻ có cảm xúc và hứng thú với hoạt
động góc
4.4. Biện pháp 4: Ứng dụng phương pháp giáo dục tiên tiến giúp trẻ
hạnh phúc thông qua hoạt động học và chơi theo hướng trải nghiệm
4. Kết quả của sáng kiến
PHẦN III: KẾT LUẬN
1. Kết luận
2. Bài học kinh nghiệm
3. Khuyến nghị
13
16
21
33
36
36
36
36
I. ĐẶT VẤN ĐỀ
1. Lý do chọn đề tài:
Tiến sĩ tâm lý trẻ em Edward Hallowell cũng đã khẳng định: “Một tuổi thơ
có gắn kết bền chặt chính là chìa khóa của hạnh phúc”.
“Mỗi ngày đến trường là một ngày vui” đây là một tiêu chí quan trọng mà
bất kỳ trường học nào cũng mong muốn đạt được. Để “Mỗi ngày đến trường là
một ngày vui” thì trường học đó phải là trường học hạnh phúc. Muốn xây dựng
được trường học hạnh phúc thì phải bắt đầu từ cấp học đầu tiên là cấp học mầm
non. Bởi lẽ giáo dục Mầm non là cấp học đầu tiên trong hệ thống giáo dục quốc
dân, có vai trò hết sức quan trọng trong việc hình thành tình cảm, trí tuệ, thẩm
mĩ và nhân cách của trẻ. Trong bối cảnh toàn ngành đang triển khai Nghị quyết
29 về đổi mới căn bản toàn diện Giáo dục và Đào tạo (GDĐT) thì việc đổi mới
để nâng cao chất lượng nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục trẻ ở lứa tuổi Mầm non
sẽ tạo nền tảng để nâng cao chất lượng giáo dục phổ thông và quá trình học tập
suốt đời.
Khi xã hội ngày càng phát triển, nhu cầu xã hội ngày càng cao, việc xây
dựng trường học hành phúc ngày càng trở nên quan trọng. Khi xây dựng được
những lớp học hạnh phúc, trường học hạnh phúc thì lúc đó giáo viên và học sinh
đều cảm thấy thoải mái, vui vẻ, hứng thú trong dạy - học. Lớp học hạnh phúc,
trường học hạnh phúc phải trên cơ sở cô và trẻ hiểu nhau, tôn trọng lẫn nhau. Từ
đó, tạo điều kiện để trẻ được phát triển bản thân mình và hạnh phúc khi là chính
mình. Đây là việc làm không vì thành tích, mà coi đó là việc làm để nhà trường,
giáo viên và trẻ thực sự thay đổi. Mặt khác, đó là việc làm mang tính chất khoa
học chứ không phải vì một chủ trương nào đó để áp đặt. Khi mọi người cùng tìm
được niềm vui, niềm hạnh phúc thì họ sẽ thấy được chân lý và tự điều chỉnh với
nhau. Và một lớp học hạnh phúc sẽ là nơi trẻ cảm thấy “muốn đến”, khi đến trẻ
sẽ có hứng thú, niềm vui, sự mong chờ và những rung cảm. Xây dựng môi
trường lớp học hạnh phúc là một trong những tiêu chí quan trọng để xây dựng
một trường học hạnh phúc, một môi trường an toàn, thân thiện và ấm cúng, lớp
học trình bày đẹp mắt, sẽ thu hút sự chú ý của trẻ, giúp trẻ chủ động tham gia
vào các hoạt động tạo điều kiện cho trẻ trải nghiệm và giao tiếp một cách tích
cực, hiệu quả.
Giáo dục với vai trò quan trọng của mình cũng cần phải được nhìn nhận,
được tiếp cận ở việc mang lại hạnh phúc cho người học và nhà trường phải trở
thành trường học hạnh phúc, ở đó mọi người đều có được cảm giác vui vẻ vì đạt
được ý nguyện. Muốn có một trường mầm non hạnh phúc để mang đến tình yêu
2
thương ấm áp và phát triển tiềm năng trí tuệ của trẻ đòi hỏi sự nỗ lực rất lớn của
các nhà trường từ Ban Giám hiệu đến các giáo viên bởi trường học hạnh
phúc không phải cái gì đó to tát, mà đơn giản là mỗi người
cảm thấy ngày hôm nay của mình tốt hơn ngày hôm qua; trẻ
mỗi ngày đến trường thực sự là một ngày vui, được thỏa thích
vui đùa, được tham gia các tiết học trải nghiệm, được ăn
những bữa ăn vui vẻ, cô giáo luôn quan tâm, yêu thương - tôn
trọng trẻ, phụ huynh chia sẻ và hợp tác tích cực với nhà
trường…Tất cả những điều đó trở thành động lực để cô và trẻ
vươn tới mục tiêu chiếm lĩnh tri thức, cùng xây dựng trường,
lớp mầm non hạnh phúc. Nhưng thực tế hiện nay vẫn có giáo
viên chưa thực sự yêu thương trẻ, chưa đặt sự an toàn của trẻ lên hàng đầu và
chưa có sự tôn trọng trẻ. Giáo viên chưa đầu tư nghiên cứu tài liệu để đổi mới
phương pháp dạy học cũng như việc tự làm đồ dùng dạy học và đồ chơi cho trẻ,
một bộ phận nhỏ giáo viên có trình độ về đào tạo trên chuẩn nhưng lại chưa đạt
trình độ chuẩn về năng lực chuyên môn. Tổ chức các hoạt động còn rập khuôn
máy móc, chưa phát huy được tính tích cực cũng như chưa tạo được các tình
huống cho trẻ tham gia hoạt động, chất lượng chăm sóc giáo dục trẻ còn hạn
chế. Chất lượng đội ngũ không đồng đều. Việc đầu tư xây dựng cơ sở vật chất
trang thiết bị thiếu đồng bộ, nhận thức của phụ huynh và xã hội về bậc học mầm
non chưa sâu sắc.
Chính điều đó mà tôi luôn trăn trở làm thế nào để xây dựng môi trường lớp
học hạnh phúc, làm thế nào để trẻ “mỗi ngày đến trường là một ngày vui” trẻ đến
lớp với những khuôn mặt vui tươi, tiếng cười rộn ràng, làm thế nào để trẻ luôn
cảm thấy ấm áp thân thiện đoàn kết, trẻ trong lớp được yêu thương, tôn trọng,
thấu hiểu, được đối sử công bằng…Trăn trở từ những tình hình thực tế trên và
cảm thấy xây dựng môi trường lớp học hạnh phúc là việc làm vô cùng quan trọng
và cần thiết trong công tác giáo dục trẻ hiện nay vì vậy tôi đã mạnh dạn chọn đề
tài “Một số biện pháp xây dựng môi trường lớp học hạnh phúc cho trẻ mẫu
giáo nhỡ 4-5 tuổi”. Làm đề tài áp dụng nghiên cứu trên trẻ tại nhóm lớp.
2. Mục đích nghiên cứu
- Nhằm tìm ra một số biện pháp xây dựng môi trường lớp học hạnh phúc
cho trẻ mẫu giáo nhỡ 4-5 tuổi.
- Với mục đích giúp trẻ được hạnh phúc mỗi khi đến trường, đến lớp,
trong mỗi hoạt động học ở trên lớp cho các bé lớp lứa tuổi mẫu nhỡ 4-5 tuổi
3
- Tạo cơ hội học tập thông qua chơi và bằng nhiều cách khác nhau phù
hợp với nhu cầu, hứng thú và khả năng của bản thân từng trẻ.
- Giúp cho mối quan hệ giữa giáo viên và phụ huynh kết nối chặt chẽ,
tích cực
- Giúp cho mục tiêu xây dựng “Trường, lớp mầm non học hạnh phúc”
được thành công và đồng thời chất lượng giáo dục được nâng cao.
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
-Trẻ mẫu giáo nhỡ 4-5 tuổi (lớp )
4. Thời gian thực hiện:
Với đề tài này tôi sẽ tiến hành nghiên cứu thực nghiệm từ tháng 9 năm
2022 đến tháng 3 năm 2023.
4
II. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
1. Cơ sở lý luận:
Hạnh phúc là cảm xúc vui sướng, hài lòng của con người trong cuộc sống
khi được đáp ứng, thỏa mãn các nhu cầu cầu vật chất và tinh thần. Hạnh phúc
đối với trẻ mầm non đơn giản chỉ là trẻ luôn được sự động viên, khen ngợi của
mọi người về những cái rất đời thường như sự lễ phép, cũng như hành động, cư
xử của mình hay đôi khi chỉ là những cái nhỏ nhặt như những bộ trang phục
mới, đôi giày mới… Được sống trong một môi trường thân thiện, gia đình,
người thân luôn yêu thương nhau; được thầy cô và bạn bè yêu mến, tôn trọng,
được chăm sóc, giáo dục bằng tình cảm yêu thương. Với thái độ vui tươi, nhẹ
nhàng, ánh mắt trìu mến của cô giáo và những người xung quanh sẽ làm nảy
sinh ở trẻ những xúc cảm tích cực, trẻ mới cảm thấy an toàn, tin tưởng và khát
khao khám phá, trải nghiệm.
Trường học hạnh phúc là yêu thương, an toàn và tôn trọng. Trường học hạ
nh phúc phải là điểm đến thân thiện và vui thích của trẻ, là môi trường giáo dụ
c hoàn hảo tạo được cho trẻ tâm lí thoải mái khi trẻ đến trường. Trường học hạ
nh phúc là nơi khiến cả cô và trò đều có cảm giác muốn đến “Mỗi ngày đến trư
ờng là một ngày vui” khi đến sẽ có hứng thú, niềm vui, sự mong chờ và những
rung động. Lớp học hạnh phúc không áp đặt trẻ phát triển theo khuôn mẫu mà
đóng vai trò định hướng để trẻ được làm những gì mình yêu thích và say mê. Ở
đó, trẻ được học những gì có ý nghĩa với chúng, được khơi gợi niềm yêu thích,
các bài học được thông qua các trò chơi và những trải nghiệm. Để có một trườn
g học hạnh phúc cần chú trọng xây dựng những giá trị nhân văn và những chuẩ
n mực hành xử tích cực. Chuẩn mực giữa cô và trò, giữa cô với đồng nghiệp, v
ới Ban giám hiệu nhà trường và với phụ huynh. Và điều quan trọng nữa muốn
học trò hạnh phúc thì trước hết cô phải là người hạnh phúc. Kể cả các bậc phụ
huynh, mỗi ngày đến trường đều cảm thấy là một ngày vui và thực sự ý nghĩa.
Nền giáo dục nước ta đang từng bước hội nhập và phát triển, đặc biệt là
giáo dục mầm non. Điển hình như các mô hình giáo dục có từ lâu nhưng hiện
vẫn còn giá trị là Montessori (Italy) Shichida Makoto (Nhật Bản), hay các
mô hình mới được xây dựng gồm Reggio Emilia (Italy), High Scope (Mỹ)…
Theo quan điểm giáo dục của mô hình giáo dục Montessori thì điểm mấu chốt là
tạo mọi điều kiện thuận lợi cho đứa trẻ phát triển thông qua trò chơi, thông qua
việc rèn luyện giác quan, đặc biệt là xúc giác. Trẻ học thông qua việc tương tác
với các phương tiện được lựa chọn cẩn thận trong một môi trường có tổ chức,
người lớn định hướng chuẩn bị môi trường một cách cẩn thận, quan sát trẻ kỹ
càng và thực hiện can thiệp có lựa chọn.
5
2. Cơ sở thực tiễn.
Thực hiện chủ đề trọng tâm năm học 2022-2023 cấp học mầm non Thanh
Oai “Xây dựng trường, lớp mầm non hạnh phúc, thực chất, hiệu quả”.
Ngay từ đầu năm học nhà trường đã lên kế hoạch thực hiện nhiệm vụ năm
học 2022-2023 thực hiện khẩu hiệu: tiếp tục thực hiện giai đoạn 2 chuyên đề
“Xây dựng trường mầm non lấy trẻ làm trung tâm” theo chỉ đạo của Bộ GDĐT
và thực hiện chủ đề trọng tâm năm học 2022-2023 cấp học mầm non Thanh Oai
“Xây dựng trường, lớp mầm non hạnh phúc, thực chất, hiệu quả” và thực hiện
với chủ đề xây dựng “Trường học hạnh phúc”. Đây là nhiệm vụ quan trọng giúp
nâng cao chất lượng chăm sóc giáo dục của nhà trường. Tạo điều kiện cho giáo
viên làm việc trong bầu không khí tích cực đi vào thực chất của chuyên môn,
học để tạo cho trẻ tính tích cực hoạt động với những gì xung quanh, giáo viên
phải là người khuyến khích trẻ trực tiếp tạo ra môi trường hoạt động kích thích
được khả năng tư duy, sáng tạo của trẻ. Từ những gợi mở của cô giáo, trẻ chủ
động tham gia vào các hoạt động từ đó phát triển được những khả năng, năng
lực, trí thông minh của trẻ.
Nhận thức được tầm quan trọng đó, là một giáo viên trực tiếp chăm sóc và
giảng dạy, tôi luôn trăn trở suy nghĩ tìm tòi và tôi nhận thấy rằng “Xây dựng
môi trường lớp học hạnh phúc” nhằm giúp cô giáo và trẻ biến nhận thức thành
hành động nghĩa là cô và trẻ không chỉ dùng lời để nói yêu thương mà bằng
những hành động cụ thể. Những việc làm và hành động của cô và trẻ được thể
hiện qua các hoạt động sinh hoạt hàng ngày ở trường và ở nhà bằng những cử
chỉ hành động, nét mặt, lời nói, giao tiếp, sự quan tâm, hợp tác, chia sẻ giữa trẻ
với cô giáo, bạn bè, người thân trong gia đình và với mọi người xung quanh. Vì
vậy, tôi không chỉ chú trọng chất lượng học của trẻ mà bên cạnh đó tôi luôn đề
cao yếu tố con người, chú trọng đến cả mặt cảm xúc cuả trẻ.
3. Thực trạng trước khi thực hiện đề tài:
3.1. Thuận lợi:
- Cơ sở vật chất: Nhà trường trang bị đầy đủ đồ dùng, đồ chơi tương đối
hiện đại nhất là đồ dùng phục vụ cho hoạt động của trẻ được trải nghiệm.
- Ban giám hiệu nhà trường luôn quan tâm giúp đỡ bồi dưỡng về chuyên
môn cho đội ngũ giáo viên, đặc biệt chú trọng nâng cao các điều kiện cơ sở vật
chất, tạo điều kiện cho giáo viên nâng cao trình độ chuyên môn.
- Giáo viên đã có dự kiến- phiên chế chương trình phù hợp với lứa tuổi
- Lớp học rộng rãi có đầy đủ các điều kiện chăm sóc giáo dục trẻ, thoáng
mát có đầy đủ đồ dùng phục vụ cho các hoạt động học, hoạt động ngoài trời.
- Được sự quan tâm, ủng hộ của phụ huynh đưa con đến lớp và đón đúng
giờ, phối hợp với giáo viên sưu tầm các nguyên vật liệu để cho trẻ học và chơi.
6
- Bản thân tôi luôn luôn tâm huyết, yêu nghề mến trẻ và được tham gia
đầy đủ các chuyên đề của ngành học mầm non và nhà trường tổ chức.
3.2. Khó khăn:
* Đối với giáo viên
- Kỹ năng lắng nghe và hiểu trẻ của bản thân tôi còn hạn chế.
- Giáo viên còn hạn chế việc ứng dụng các phương pháp giáo dục tiên tiến
vào các hoạt động học tập, vui chơi cho trẻ; chưa tận dụng hết khả năng để
nghiên cứu, tìm tòi ra các hình thức tổ chức giúp trẻ phát huy tính tích cực;
- Việc tạo cơ hội cho tất cả trẻ được học tập, vui chơi, trải nghiệm và
hứng thú, hạnh phúc trong mọi hoạt động của bản thân tôi còn hạn chế.
* Đối với cơ sở vật chất
- Lớp học của tôi có vị trí tại tầng 2, tuy có đầy đủ đồ dùng đồ chơi nhưng
các góc chơi chưa thực sự thu hút trẻ.
* Đối với trẻ.
- Một số trẻ còn rụt rè, nhút nhát, một số trẻ khác lại quá hiếu động
- Trẻ chưa mạnh dạn thể hiện những suy nghĩ, cảm xúc, chưa tích cực
tham gia hoạt động.
* Đối với phụ huynh:
- Do điều kiện phụ huynh đi làm bận và một số phụ huynh chưa thực sự
chú ý , quan tâm đến các hoạt độn của trẻ nên còn rất nhiều hạn chế.
3.3. Số liệu điều tra trẻ trước khi thực hiện:
* Kết quả khảo sát:
Tôi tiến hành điều tra thực trạng tại lớp. Cụ thể:
- Phần này c lấy số lượng trẻ của lớp nhé e vd Về nhận thức và niềm
hạnh phúc của trẻ khi đến lớp (Tổng số trẻ điều tra 36/36 cháu = 100%). Kết quả
cụ thể như sau:
Chưa có
STT
Tiêu chí
Số
cháu
Tỉ lệ
(%)
Thỉnh
thoảng
Số
Tỉ lệ
cháu (%)
Thường
xuyên
Số
Tỷ
cháu lệ(%)
1
Trẻ hứng thú, tích cực
trong các hoạt động 22/34 61,1% 9/36
học tập, vui chơi
2
Trẻ tự tin, chia sẻ với
25/36 69,4% 7/36 19,5% 4/36 11,1%
bạn, với cô giáo
25%
5/36 13,9%
7
3
Trẻ yêu thích đến lớp
22/36 61,1% 9/36
25%
5/36 13.9%
- Về cơ sở vật chất và giáo viên:
STT
Đánh giá
Nội dung áp dụng
Tốt
§èi víi
gi¸o
viªn
M«i trêng
gi¸o
dôc
Kỹ năng lắng nghe trẻ và hiểu trẻ
Khả năng ứng dụng các phương pháp
giáo dục tiên tiến để đổi mới các hình
thức, phương pháp giáo dục trẻ
Khả năng xây dựng môi trường tâm lý,
môi trường vật chất tại lớp giúp trẻ an
toàn, hạnh phúc
K
x
ĐYC
x
x
4. Các biện pháp thực hiện
Xuất phát từ cơ sở khoa học, cơ sở thực tiễn có liên quan đến vấn đề chọn
đề tài, qua những kiến thức đã học và vận dụng vào thực tiễn giảng dạy. Bản
thân tôi qua quá trình công tác đã tích lũy và tìm ra một số giải pháp “Một số
giải pháp xây dựng lớp học hạnh phúc cho trẻ mẫu giáo nhỡ 4-5 tuổi” như
sau:
4.1. Biện pháp 1. Tạo dựng niềm tin, quản lý cảm xúc tiêu cực để mang
hạnh phúc đến với trẻ.
Bám sát với các tiêu chí của Bộ giáo dục đã lựa chọn. Tôi đã lựa chọn tiêu
chí nhỏ sao cho phù hợp với đặc thù của lớp mình để tạo tâm lý thoải mái đối
với các bậc phụ huynh phối hợp cùng nhau để mang đến niềm hạnh phúc cho
trẻ. Cụ thể:
* Tâm sự với trẻ nhiều hơn
- Thực tế cho thấy, nhu cầu chia sẻ luôn tồn tại trong mỗi con người, với trẻ
điều này cũng không ngoại lệ nên chúng tôi quan tâm và trò chuyện với trẻ, tạo
ra những cuộc trò chuyện thật gần gũi, vui vẻ và luôn ân cần cởi mở thân thiện
như một người bạn, người mẹ của trẻ.
- Tâm sự với trẻ không phải chỉ là hình thức cô nói chuyện trao đổi với trẻ
hàng ngày, trò chuyện mọi lúc mọi nơi mà đối với trẻ 4-5 tuổi đã có khả năng
giao tiếp và đóng vai theo chủ đề tốt. Chính vì vậy, tôi đã lựa chọn nhiều hình
8
thức tâm sự, trò chuyện, chơi thông qua các hoạt động trải nghiệm
sáng tạo giúp trẻ tự tin hơn, hạnh phúc hơn.
Ví dụ: Tôi tổ chức cho trẻ hoạt động với tên gọi “Nhập vai để
hạnh phúc”. Trẻ được nhập vai làm cha mẹ, thầy cô, bác sĩ, kĩ
sư, đầu bếp, nhân viên bán hàng… để trải nghiệm, thấu hiểu
và chia sẻ. Những cô, cậu bé lên 4-5 tuổi “nhập vai” cô giáo,
cũng phải “xử lý” những tình huống xảy ra trong lớp học, như
“học trò trong lớp nói chuyện riêng, cô giáo sẽ làm gì?”, “Các
bạn để đồ chơi, hay vứt rác bừa bãi, cô giáo phải nói sao?”.
Con trẻ cũng có những phản ứng tức giận, hay bức xúc, bất
lực mà đôi khi các em đã bắt gặp ở chính cô giáo của mình.
Sau này lớn lên, có thể các em sẽ quên những gì hôm nay
được trải nghiệm. Còn với các cô, chưa bao giờ hết hy vọng,
những giờ “học mà chơi” như thế, mỗi ngày sẽ giúp trẻ tốt
dần lên, để biết yêu thương và chia sẻ với những người quanh
mình.
Trẻ hạnh phúc nhập vai chơi tại “Quầy thu ngân”
9
Trẻ vui vẻ nhập vai và giao tiếp với khách hàng
trong góc “Chợ hoa ngày Tết”
Cô và trẻ luôn trò chuyện tạo bầu không khí vui vẻ
* Khuyến khích trẻ tham gia các hoạt động xã hội
Tham gia các hoạt động xã hội là cách dạy trẻ tự tin trước đám đông tốt
nhất và nhanh nhất. Tình bạn đóng vai trò thúc đẩy sự tự tin, lòng tự trọng và
cũng là một nguồn sức mạnh tinh thần cho trẻ. Do vậy, chúng ta nên thường
10
xuyên tổ chức các hoạt động tập thể như: Giao lưu tổ, thi đua giữa các tổ, thi đua
các lớp, tham gia các lớp bồi dưỡng năng khiếu… Sự tự tin đóng vai trò rất lớn
trong việc phát triển tư duy và hình thành chỗ đứng trong cộng đồng của trẻ.
Những hoạt động này sẽ giúp trẻ tự tin hơn trong giao tiếp và tham gia
hoạt động xã hội ngay từ nhỏ sẽ giúp tạo dựng nhân cách và gia tăng cơ hội
thành công cho trẻ sau này.
Trẻ hăng hái thi đua giao lưu với lớp bạn
* Để trẻ mạnh dạn nói lên chính kiến của bản thân
Hãy để trẻ tự nói lên chính kiến của mình về các vấn đề trên tivi, báo chí,
sách vở để trẻ hình thành tư duy tranh luận. Đây chính là cách tốt nhất để giúp
trẻ tự tin trước đám đông thông qua các câu hỏi tư duy, như “ Con nghĩ sao về
vấn đề đó?”, “Nếu là con, con sẽ làm thế nào?”.
Tôi đã cho trẻ cơ hội để thể hiện chính mình bằng cách gợi ý cho trẻ tự làm
và hoàn thành việc được giao. Ngoài ra, tôi cũng tạo cơ hội để trẻ thử sức bằng
cách cho trẻ được tham gia giao lưu hát, múa, và thực hiện các kĩ năng khác…
để trẻ có cơ hội lên sân khấu hát, múa, biểu diễn trước đám đông để trẻ tự tin,
mạnh dạn hơn không còn nhút nhát, sợ hãi nữa.
Trẻ được thể hiện chính mình qua các tiết mục văn nghệ
11
* Luôn tôn trọng, lắng nghe thấu hiểu và chủ động xây dựng được các
mối quan hệ tích cực, tốt đẹp:
- Xây dựng mối quan hệ tích cực giữa cô với cô, cô với trẻ, giữa trẻ với trẻ
+ Trong lớp, tôi và cô giáo cùng lớp luôn bảo ban, giúp đỡ và chia sẻ mọi
công việc lẫn nhau. Không so đo thiệt hơn mà luôn cố gắng hoàn thành tốt
nhiêm vụ của mình, của lớp.
+ Luôn tôn trọng quyết định của trẻ: Hãy để trẻ được làm chính mình dù
chúng là ai, tính cách như thế nào và lựa chọn con đường tương lai ra sao. Thì
riêng mỗi cá nhân trẻ đều có điều đặc biệt, trong những lúc như thế này, chúng
ta chỉ nên đóng vai trò định hướng, đưa ra những gợi ý thích hợp và tôn trọng sự
quyết định của trẻ.
Ví dụ: Tôi luôn hòa nhập cùng trẻ để trò chuyện và luôn đưa ra các hình
thức tổ chức mang tính gợi mở để trẻ đưa ra các ý tưởng xây dựng cho bài học
hay trò chơi sắp thực hiện.
Cô và trẻ trò chuyện khơi gợi ý tưởng cho trẻ
- Xây dựng tốt mối quan hệ tích cực giữa phụ huynh học sinh với giáo
viên, phụ huynh học sinh với nhà trường.
Ngoài những biện pháp áp dụng với trẻ, chúng tôi còn song song tiến
hành một số sự kiện giao lưu giữa phụ huynh học sinh với nhà trường, Giữa phụ
huynh học sinh với giáo viên, và giữa phụ huynh học sinh với các con. Phụ
huynh học sinh rất tích cực phối hợp cùng với cô dạy trẻ ở lớp, ở nhà, và luôn
theo sát các hoạt động của trẻ. Không những vậy thông qua những cuộc trao đổi
thì phụ huynh học sinh đã nắm bắt được tình hình, khả năng, nhu cầu hứng thú
của trẻ ở lớp một cách rõ ràng. Từ đó, đã củng cố thêm niềm tin với các cô,
nhiệt tình ủng hộ cả về vật chất và tinh thần cùng với giáo viên trong lớp để
chăm sóc giáo dục trẻ.
12
Cha mẹ đến lớp giao lưu cùng với các con
Việc tuyên truyền rất cần thiết cũng như giúp phụ huynh nắm bắt được
các hoạt động của con ở lớp. Ở bảng tuyên truyền của lớp tôi thông báo rõ thời
gian biểu, kế hoạch giảng dạy từng tháng, thông tin về sức khỏe, bảng theo dõi
cân đo của trẻ, những bài tuyên truyền về phòng chống dịch bệnh, trao đổi trực
tiếp với phụ huynh trong các giờ đón và trẻ trẻ, mời phụ huynh tham quan triển
lãm đồ dùng đồ chơi tự làm, dự giờ một số tiết dạy để phụ huynh hiểu rõ sự cần
thiết của việc trang trí môi trường và việc làm đồ dùng đồ chơi trong công tác
chăm sóc giáo dục trẻ ở trường mầm non. Từ đó, phụ huynh tự nguyện đóng góp
nhiều loại sách báo, tranh ảnh, cây xanh ở góc thiên nhiên, các loại nguyên vật
liệu trong gia đình có thể tái sử dụng được như chai nhựa, thủy tinh các loại lon,
thùng bìa carton, sỏi, khoanh gỗ…Trong các chủ đề, nhiều phụ huynh còn sưu
tầm trên mạng nhiều cách làm đồ dùng cho trẻ để giáo viên tham khảo.
Phối kết hợp với phụ huynh để tạo nguồn học liệu tại lớp
Thông thường, phụ huynh thường không tham gia nhiều vào hoạt động học
tập của trẻ tại trường mầm non. Cha mẹ đơn thuần là người chịu trách nhiệm
chăm sóc cho trẻ ở nhà và nhận thông tin về học tập của trẻ ở trường từ các giáo
13
viên phụ trách lớp. Tôi luôn quan tâm và mời các phụ huynh tham gia vào một
số hoạt động học ở lớp, giúp phụ huynh hiểu hơn về hoạt động học của các con.
=
Phụ huynh tham hoạt động học tại lớp cùng con
Với phương châm: “Trường học là nhà, nhà là trường học” thì việc phối
kết hợp với các bậc phụ huynh là một trong những biện pháp rất cần thiết để
giáo dục và tạo môi trường hoạt động tốt nhất cho trẻ. Môi trường hoạt động
được đảm bảo về mọi mặt trẻ được thỏa sức vui chơi phát triển toàn diện. Vì
vậy, giáo viên và phụ huynh đều phải tiến hành song song với nhau tạo mọi
điều kiện thuận lợi nhất cho trẻ hoạt động và phát triển. Điều mà tôi cảm thấy
vui nhất là trong thời gian các con nghỉ do dịch bệnh covid thì. Bố mẹ và các
con luôn tham gia các buổi học trực tuyến và rất háo hứng được trở lại lớp học.
Đến thời điểm hiện tại, phụ huynh học sinh lớp tôi đã thực sự hài lòng với kết
quả mà chúng tôi và các con đã đạt được. Không chỉ ở lớp mà ở mọi lúc, mọi
nơi. Bố mẹ rất vui vẻ, thoải mái khi các con hào hứng đến lớp. Nó như một
minh chứng rõ nhất về những gì chúng tôi đã tạo dựng được niềm tin đối với
phụ huynh học sinh và không còn có những ý kiến thắc mắc khi lớp học của
con ở vị trí tầng 3.
4.2. Biện pháp 2: Tạo môi trường an toàn, thân thiện cho trẻ
Khi trẻ đến trường mầm non, xa rời vòng tay người thân, trẻ có sự thay
đổi tâm lí đáng kể. Môi trường lớp học khác môi trường gia đình, ở đó tất cả các
con được chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục như nhau. Vậy có những yếu tố nào
dẫn tới tình trạng mất an toàn về mặt tâm lý cho trẻ? Theo tôi nhận thấy đó là:
Trẻ bị nghe những âm thanh lớn; Trẻ không được quan tâm, bị đối xử không
công bằng; Trẻ bị cô lập trong đám bạn bè; Trẻ bị quát, mắng khi làm sai; Trẻ bị
bạo hành...
* Tạo an toàn về tâm lý:
14
Với phương châm: “Mỗi ngày đến trường là một ngày vui”, “Giáo dục
không chỉ chuẩn bị cho cuộc sống mà giáo dục chính là cuộc sống của trẻ” tôi
luôn cố gắng hết sức mình để tạo được bầu không khí giao tiếp tích cực giữa cô
và trẻ, luôn đảm bảo trẻ được chăm sóc, giáo dục bằng tình cảm yêu thương.
Với thái độ vui tươi, nhẹ nhàng, ánh mắt trìu mến của cô giáo và học sinh sẽ làm
nảy sinh ở trẻ những xúc cảm tích cực, mới cảm thấy an toàn, tin tưởng và khát
khao khám phá, trải nghiệm.
- Ngay từ cửa lớp, tôi đã làm những câu khẩu hiệu và có hình vẽ tượng
trưng để tạo cảm giác an toàn, vui vẻ khi đến lớp.
- Tôi đã tạo ra menu chào hỏi với nhiều hình thức như: như đập tay, bắt
tay, ôm yêu thương, hoặc nhún nhảy…cô và trẻ chào nhau bằng menu lớp học
hạnh phúc. Tôi để trẻ lựa chọn hình thức chào cô, và cô trò chào nhau vui vẻ hào
hứng trước khi trẻ vào lớp, điều này dẫn đến một bầu không khí tích cực, vui vẻ,
ấm áp và thân thiện ngay trong lớp học của tôi. Hoạt động này không quá khó để
thực hiện và cũng không tốn kém nhiều chi phí, mà cốt quan trọng là cái tâm và
sự nhiệt huyết của người giáo viên, hình ảnh tôi tải trên mạng về. Trước khi thực
hiện, tôi cho trẻ ngồi xung quanh để các bé được nhìn rõ. Với mỗi hình ảnh tôi
đều giải thích cho các con về ý nghĩa và hướng dẫn thực hiện việc chào cô ra
sao, vì thế các con rất hứng thú. Các bé thể hiện tình yêu đối với cô thông qua
các hành động cảm xúc hạnh phúc như: Đập tay, lắc hông, nhún nhảy, ôm ấp,…
rồi nhanh chân chạy vào lớp để đến với những giờ học sáng tạo, hấp dẫn và đầy
thú vị.
15
Tạo menu chào hỏi ngay từ cửa lớp
* Tạo an toàn về thân thể:
Bên cạnh việc đảm bảo an toàn về tâm lý cho trẻ còn phải đảm bảo an
toàn về thân thể. Ở lứa tuổi này, trẻ vô cùng hiếu động, tò mò, ham hiểu biết và
luôn sử dụng mọi giác quan để khám phá thế giới xung quanh trẻ. Trẻ còn quá
non nớt để tự bảo vệ mình nên nguy cơ xảy ra tai nạn với trẻ là rất cao, nếu như
thiếu sự quan tâm, định hướng đúng đắn của người lớn hoặc các điều kiện cơ sở
vật chất để chăm sóc giáo dục trẻ không đảm bảo an toàn. Vì vậy, khi vui chơi
hoặc trong sinh hoạt rất dễ xảy ra tai nạn thương tích như: rách da, tổn thương
phần mềm, gãy xương… để lại những hậu quả không tốt thậm chí có thể nguy
hại đến tính mạng trẻ. Tuy nhiên phần lớn các tai nạn trên đều có thể phòng
tránh được nếu cô giáo và mọi người trong cộng đồng xác định được căn
nguyên, nâng cao nhận thức, xây dựng môi trường an toàn cho trẻ. Xác định
đảm bảo an toàn cho trẻ là nhiệm vụ quan trọng hàng đầu quyết định đến chất
lượng chăm sóc, giáo dục trẻ tôi luôn chú ý:
- Thường xuyên loại bỏ những đồ dùng, đồ chơi gây nguy hiểm cho trẻ
cho trẻ:
+ Những đồ chơi nhỏ như hột hạt ở các góc khi trẻ chơi cô cần chú ý quan
sát tránh để trẻ đưa vào miệng, khi chơi xong cô cần cất dọn cẩn thận không để
trẻ tự ý lấy chơi.
+ Luôn cẩn trọng với đồ dùng của cô như: dao, kéo, thước kẻ, súng bắn nến
khi dùng song phải cất gọn đúng nơi quy định, cất cao khỏi tầm với của trẻ.
+ Thường xuyên kiểm tra lớp, sân chơi để phát hiện các đồ dùng, đồ chơi
trong lớp, đồ chơi ngoài trời có nguy cơ gây tai nạn thương tích cho trẻ để có
biện pháp tham mưu với BGH loại bỏ, sửa chữa xử lý kịp thời.
- Thường xuyên quan sát trẻ để đảm bảo an toàn cho trẻ mọi lúc mọi nơi:
16
+ Không nên để trẻ chơi mà không có sự theo dõi của cô dù chỉ trong tích
tắc. Trẻ phải luôn luôn được sự chăm sóc, trông coi của người có trách nhiệm.
Tôi luôn thường xuyên theo dõi, bao quát cháu mọi lúc mọi nơi,
trong mọi hoạt động.
4.3. Biện pháp 3: Tạo môi trường các góc chơi phong phú
giúp trẻ có cảm xúc và hứng thú với hoạt động góc
Môi trường giáo dục có ảnh hưởng rất lớn đến sự thành công trong học tập
của trẻ. Môi trường tiếp cận ứng dụng phương pháp giáo dục tiên tiến lấy trẻ làm
trung tâm là môi trường hoạt động mà trẻ tham gia xây dựng cùng giáo viên và là
môi trường giáo dục dựa vào nhu cầu, hứng thú và khả năng của trẻ đáp ứng được
sự phát triển của một nền giáo dục tiên tiến như: Sáng tạo trong trải nghiệm, hiện
đại trong cách sử dụng, giá thành phù hợp, sắp xếp thuận tiện khi sử dụng, phong
phú các góc hoạt động, học liệu đa dạng, hấp dẫn, khuyến khích trẻ có thể sử
dụng theo nhiều cách sáng tạo khác nhau, tận dụng nguyên vật liệu sẵn có của địa
phương, có nhiều cơ hội cho trẻ lựa chọn học liệu, giáo cụ trực quan vào hoạt
động, kích thích trẻ tự nghiên cứu tư duy, chủ động, tích cực như: Tìm tòi, khám
phá, trải nghiệm, thực hành sáng tạo, hợp tác trò chuyện và chia sẻ ý tưởng.
Ứng dụng một số phương pháp giáo dục tiên tiến để xây dựng môi trường
trong và ngoài lớp theo quan điểm lấy trẻ làm trung tâm là nhiệm vụ của trường
mầm non Dân Hòa trong năm học 2022-2023. Để có các góc chơi mang lại niềm
vui và giàu cảm xúc cho trẻ, ngoài các phương pháp Monteesori, Steam thì năm
học này tôi đã tiếp tục lựa chọn thêm 2 phương pháp sau để thay đổi môi trường
lớp học:
+ Tiếp cận Reggio Emilia: Vì trong tiếp cận Reggio Emilia việc thiết
kế môi trường rất quan trọng và nó được gọi là “Giáo viên thứ ba” của trẻ (sau
cha mẹ và giáo viên), là một phương tiện để kích thích và tạo cảm hứng tương
tác, học tập và xây dựng sự hiểu biết của trẻ. Đây chính là một trong những
điểm mạnh đặc trưng của cách tiếp cận Reggio Emilia. Môi trường được thiết kế
chu đáo tập trung vào cấu trúc, đồ vật và cách bày trí khiến đứa trẻ có những sự
lựa chọn cho riêng mình, chúng giải quyết vấn đề, tìm hiểu tỉ mỉ và khám phá
với sự lựa chọn đó. Bầu không khí mời gọi làm tăng hứng thú tích cực trải
nghiệm và học tập trong trẻ. Người lớn tin rằng, môi trường có ý nghĩa quan
trọng trong việc kích thích trí tò mò, khám phá và sáng tạo của trẻ. Môi trường
là một bảo tàng thiên nhiên đầy sự đa dạng và phong phú giúp trẻ phát triển các
mối quan hệ giữa con người với nhau, các kinh nghiệm, ý tưởng và nhiều cách
thể hiện các ý tưởng của mình.
+ Phương pháp giáo dục “Hand- on learning”- “Giáo dục qua trải
nghiệm và những kết quả mang đến nhiều cảm xúc”. Phương pháp này là
17
phương pháp được yêu thích bởi tính hiệu quả không chỉ trong việc nắm bắt
kiến thức mà còn phát triển kỹ năng cho trẻ và mang đến cho trẻ những cảm xúc
vui sướng khi hoạt động các với các trò chơi để từ đó giúp trẻ đến với các “Giờ
chơi hạnh phúc”.
- Môi trường các góc chơi phải chào đón, kích thích tính tò mò, khám phá
và giao tiếp sẵn có trong mỗi đứa trẻ. Một môi trường mời gọi bé đến có những
nguyên tắc sau:
- Thu hút sự tò mò của trẻ, trẻ hưởng ứng và hứng thú tham gia.
- Thiết kế môi trường phải có chủ ý, mục đích và chương trình học tập
được xuất phát từ chính bên trong trẻ. Các nguồn cảm hứng của trẻ sẽ được nuôi
dưỡng và phát huy tốt hơn nếu trẻ ở trong một không gian yên tĩnh, không bị chi
phối bởi nhiều loại âm thanh. Tuy trong lớp học không thể đáp ứng yêu cầu
cung cấp một không gian tuyệt đối yên tĩnh cho góc tạo hình, góc toán, làm quan
chữ cái…bởi trong một lớp học sẽ có nhiều góc khác nhau và tính chất hoạt
động của mỗi góc cũng không giống nhau, nhưng khi bố trí góc các góc chơi tôi
luôn chú ý đảm bảo sự tập trung phát huy năng lực, khả năng sáng tạo của trẻ
khi tham gia hoạt động góc.
- Lựa chọn bố trí kệ, bàn ghế trong góc chơi cũng rất quan trọng, một góc
tạo hình không thể thiếu nơi để nguy...
 






Các ý kiến mới nhất